یادداشت محمدرضا محمدی، مدیر عامل هلدینگ سیمان تامین، به مناسبت چهل سالگی شستا
در چهلسالگی هلدینگ بزرگ شستا، که خود نماد پایداری، بلوغ و خلق ارزش در اقتصاد ایران است، هلدینگ سرمایهگذاری سیمان تامین (سیتا) به عنوان یکی از ارکان اصلی و پیشرو این مجموعه، مسیری پر فراز و نشیب را پشت سر گذاشته است. سیتا از روزهای نخستین به عنوان یک مجموعه تولیدمحور در صنعت سیمان، تا امروز که به یک هلدینگ تخصصی سرمایهگذاری با مأموریت مدیریت بهینه سبد داراییها تبدیل شده است، همواره در حال نوآوری، تطابق و پیشتازی بوده است. در این گفتگو، به مسیر طی شده، دستاوردهای کلان، رویارویی با چالشهای نوین و چشمانداز بلندپروازانه این هلدینگ میپردازیم.
یکم: پیشینه و جایگاه: از بزرگترین تولیدکننده تا الگوی سرمایهگذاری تخصصی
سیتا با دارا بودن زیر مجموعهای با قدمت حدود 8 دهه، میراثدار یکی از بزرگترین و پیچیدهترین داراییهای صنعتی کشور در حوزه سیمان است. این هلدینگ با در اختیار داشتن ۱۷ کارخانه، ۲۹ خط تولید و ظرفیت اسمی بیش از ۳۰ میلیون تن سیمان در سال، نه تنها سهمی عمده از بازار داخلی را در دست دارد، بلکه از پیشگامان بورسیشدن شرکتهای سیمانی در ایران نیز به شمار میرود. این حرکت، نشاندهنده تعهد پایدار سیتا به شفافیت، پاسخگویی و جلب اعتماد سرمایهگذاران و ذینفعان کلان، از جمله بیمهشدگان و بازنشستگان تحت پوشش شستا بوده است.
اما نگاه سیتا به آینده، فراتر از نقش سنتی یک تولیدکننده است. ماموریت جدید ما، «خلق ارزش پایدار با سرمایهگذاری تخصصی و مدیریت بهینه سبد داراییها در صنعت سیمان» است. این بیانیه، نشان از یک گذار استراتژیک دارد: گذار از مدیریت عملیاتی پراکنده به سمت هدایت هوشمندانه سرمایه، تمرکز بر داراییهای با پتانسیل و خروج از فعالیتهای غیرمرکزی.
ما امروز خود را یک «مدیر دارایی تخصصی» میدانیم که هدفش بیشینهسازی بازدهی در بلندمدت است و در این رهگذر نگاه فراگیر به حوزه شمول فعالیتهای در دست اقدام که فراتر از صنعت سیمان، صنعت احداث ساختمان، پیمانکاری پروژههای بزرگ آبی و صنعت حمل و نقل را نیز در بر میگیرد، مطمح نظر است.
دوم: عملکرد در گذر چالشها: تابآوری، نوآوری و تحول
صنعت سیمان در سالهای اخیر با توفانی از چالشها مواجه شده است: تحریمهای بینالمللی، نوسانات بیسابقه قیمت حاملهای انرژی، رقابت فشرده در بازارهای داخلی و منطقهای، و محدودیتهای لجستیکی. در این شرایط، سیتا با تدبیر و برنامهریزی دقیق، نه تنها در برابر این طوفانها ایستادگی کرده، بلکه از آنها به عنوان سکوی پرتاب برای تحول استفاده نموده است.
نگارهای از دستاوردهای یکسال گذشته:
- عملکرد تولیدی: افزایش ۷ درصدی تولید کلینکر علیرغم محدودیتهای جدی انرژی، کاهش مستمر کلینکر فاکتور و افزایش ذخایر استراتژیک کلینکر، که همگی حاکی از بهرهوری بالاتر و مدیریت هوشمندانه زنجیره تأمین است.
- انضباط مالی و حکمرانی: برگزاری به موقع ۳۸ مجمع عمومی، پرداخت منظم سود سهامداران، و بهبود چشمگیر مدیریت نقدینگی.
- بازآفرینی داراییها: خروج از وضعیت زیاندهی چندین شرکت غیرمرکزی و احیای نقشآفرینی شرکتهایی مانند “سابیر.” پس از ۷ سال، در چرخه پیمانکاری ملی و “حمل و نقل” با احیای حضور در صنعت ترابری سنگین کشور.
- تحول زیرساختی: پرداختن به توسعه اتصالات ریلی کارخانهها برای کاهش هزینه و ریسک لجستیک.
- توسعه سرمایه انسانی: افزایش معنادار حضور نیروهای کیفی و متخصص و نیز بانوان در پستهای مدیریتی و تخصصی هلدینگ.
- ایفای مسئولیت اجتماعی: پرداخت کامل تعهدات مسئولیت اجتماعی و تخصیص منابع به برخی از نیازهای مناطق محروم.
سه محور اقدام کلیدی در این مسیر عبارتند از:
- اجرای «نقشه راه انرژی سیتا»: با هدف کاهش مصرف انرژی، بهینهسازی شاخص کلینکر فاکتور و حرکت جدی به سمت تولید کمکربن.
- توسعه یکپارچه لجستیک ریلی: برای کاهش وابستگی به حملونقل جادهای و افزایش پایداری زنجیره تأمین.
- بازطراحی سبد داراییها: با استراتژی مشخص «تمرکز، حفظ یا خروج» برای ۳8 شرکت تابعه، که منابع را بر هستههای سودآور متمرکز میسازد.
سوم: مسئولیت اجتماعی: ریشههای توسعه در جامعه
ما در سیتا بر این باور راسخیم که مسئولیت اجتماعی، موتور محرک توسعه پایدار و بخش جداییناپذیر از «مجوز اجتماعی» برای فعالیت یک شرکت بزرگ است. اقدامات ما در این حوزه فراتر از کمکهای مقطعی و بر پایه ایجاد ارزش افزوده بلندمدت استوار است.
- توانمندسازی نیروی انسانی بومی: با انعقاد تفاهمنامه با سازمان آموزش فنی و حرفهای، پروژههای مهارتآموزی هدفمند در اطراف کارخانهها اجرا میشود تا اشتغال مولد و پایدار ایجاد شود.
- تجهیز زیرساختهای آموزشی: مطابق با سیاستهای کلان، بخشی از منابع مسئولیت اجتماعی شرکتی، به نوسازی و تجهیز مدارس در مناطق کمبرخوردار، به ویژه نزدیک به واحدهای تولیدی، اختصاص یافته است.
هدف نهایی، خلق چرخهای مثبت است که در آن، پیشرفت سیتا با رفاه و توسعه جوامع محلی گره خورده باشد.
چهارم: چشمانداز ۱۴۱۰: نوآوری و بینالمللی شدن
چشمانداز ما برای افق ۱۴۱۰، روشن و بلندپروازانه است: «تبدیل به شرکت سرمایهگذاری با بالاترین نرخ بازده جامع در بین شرکتهای بورسی حوزه سیمان و تثبیت حضور پایدار در بیش از ۱۰ کشور.» این چشمانداز بر دو ستون اصلی استوار است: برتری مالی و بینالمللی شدن.
شش استراتژی کلان، محورهای حرکت به سمت این چشمانداز را ترسیم میکنند:
- تمرکز بنگاهداری در حوزههای اولویتدار: مدیریت فعال سبد شامل ۹ شرکت برای رشد، ۱۰ شرکت برای حفظ سودآوری و خروج از ۱۸ شرکت غیرمرکزی.
۲. سرپرستی ترکیبی با محوریت راهبری استراتژیک: هدایت کلان، نظارت بر شاخصهای کلیدی و ایجاد همافزایی بین شرکتهای تابعه، بدون ورود به جزئیات عملیاتی.
۳. دستیابی به مقیاس بهینه و تولید پایدار: کاهش مداوم هزینه تمامشده از طریق پروژههای بهرهوری انرژی، آب و مواد اولیه برای افزایش تابآوری در نوسانات بازار.
۴. مولدسازی داراییهای غیرعملیاتی: با در اختیار داشتن حدود 40 درصد از املاک قابل مولدسازی گروه شستا، این حوزه به یک موتور درآمدزایی مکمل تبدیل خواهد شد. راهکارهایی چون ایجاد صندوق املاک، تغییر کاربری و فروش هدفمند در دست اجراست.
- توسعه بی وقفه فعالیت های بین المللی : با هدف حضور در بیش از 10 کشور هدف (از عراق تا عمان و اوراسیا)، هم از طریق صادرات و هم ایجاد ظرفیت تولید مشترک برونمرزی (مانند آسیابهای سیمان) در سال گذشته 12 درصد از تولیدات ما راهی بازارهای صادراتی شد.
- نقشه راه انرژی: پروژههای پیشران مانند کاهش کلینکر فاکتور، WHR و حرکت به سمت کارخانه دیجیتال از اولویتهای ماست
پنجم: آینده نگری و پاسخ به کوچکترشدن بازار داخلی
ما با واقعبینی به چالش کاهش تدریجی اندازه بازار داخلی سیمان مینگریم. در پاسخ سه راهکار اصلی را در پیش گرفتهایم:
- مدیریت هزینهها از طریق دستیابی به مقیاس بهینه و بهرهوری
- گشودن درهای جدید با توسعه صادرات پایدار
- فعالسازی داراییهای خفته از طریق مولدسازی املاک
ما به طور جدی در حال بررسی گسترش افقی زنجیره ارزش هستیم. ورود به حوزههایی مانند تولید قطعات بتنی پیش ساخته، و دیگر محصولات با ارزش افزوده بالاتر نه تنها وابستگی به بازار سنتی سیمان را کاهش میدهد بلکه به ایجاد اشتغال و توسعه فناوری و پاسخگویی به نیازهای مدیریت ساخت و ساز کشور کمک خواهد کرد.
سخن پایانی:
چهل سال بعد، با همان ارزشها در افقهای جدید
سیتا در چهل سالگی شستا با افتخار به گذشته مینگرد اما تمام نگاهش به آینده است. ما با تکیه بر ارزشهای بنیادین خود: دانش، مهارت، شفافیت، امانتداری، جسارت و نوآوری، شایستهسالاری و تولید سبز – آمادهایم تا کماکان نقشآفرینی کنیم.
ما بحرانها را نه تهدید،که فرصتی برای نوزایی و جهش میبینیم. در شرایط پیچیده کنونی با اتکا به توانمندیهای داخلی، رویکرد نوآورانه و عزمی راسخ، به مسیر خود ادامه خواهیم داد. هدف نهایی ما، تبدیل شدن به هلدینگ سرمایهگذاری تخصصی پیشرو و نوآور در صنعت سیمان ایران و منطقه است؛ هلدینگی که معیار موفقیتش تنها سودآوری نیست بلکه مشارکت در توسعه پایدار صنعتی، حفظ محیط زیست و افزایش رفاه جامعه است.
دیدگاهتان را بنویسید